Reports


Please find the reports, papers and presentations to which TNO Vector has contributed. We share research findings, analyses and insights into complex societal issues. Our publications provide knowledge and practical guidance for professionals working on innovation, policy and the development of future-proof solutions.

pubyear
2025
creators
Hoekstra, M.; Bruijne, T.A.P.; Schoenmakers, M.K.; Jones, P.E.

Overheidsbrede Monitor December 2025

De opkomst van generatieve AI (GenAI) heeft ertoe geleid dat AI technologieën breed beschikbaar zijn voor individuen en organisaties. Ook bij Nederlandse overheidsorganisaties is er interesse in GenAI. In 2024 is de Overheidsbrede visie Generatieve AI gepubliceerd1, waarin werd aangekondigd dat er jaarlijks een monitor generatieve AI uit wordt gebracht om de inzet van GenAI door overheden te volgen.
In Nederland zien we stagnatie van de aanleg van warmtenetten, waarbij een onvoldoende aantrekkelijk kostenniveau voor eindgebruikers een belangrijke reden is voor het niet doorgaan van projecten. Ook als de bestaande subsidies volop worden benut, is het vaak lastig om tot een kostenniveau van het warmtenet te komen dat resulteert in een aantrekkelijk aanbod voor eindgebruikers.
In deze studie zijn de risico’s rond kritieke grondstoffen (CRM’s) voor de realisatie van een klimaatneutraal Nederlands energiesysteem onderzocht. Er is een vergelijking gemaakt tussen twee scenario’s – ADAPT en TRANSFORM – uit de TNO-studie Towards a sustainable energy system for the Netherlands in 2050.
pubyear
2025
creators
Maurik, R.E.F. van; Bree, M.W. van; Kempen, J.P.A.; Schrijvers, M.T.; Boonman, H.J.

Het Nederlandse investeringsgat

Nederland staat voor grote maatschappelijke en economische uitdagingen die structurele veranderingen en substantiële investeringen vereisen (Denkwerk, 2025; SER, 2025). Tegelijkertijd laten de recente ramingen van het Centraal Planbureau zien dat de middelangetermijngroei duidelijk onder het niveau ligt dat nodig is om de stijgende uitgaven te dragen zonder ingrijpende maatregelen (CPB, 2025a; CPB, 2025b; Denkwerk, 2025).
Ruim een jaar geleden verscheen het rapport van Mario Draghi, een omvangrijke analyse van de economische positie van Europa in een wereld die steeds sterker wordt gedomineerd door de Verenigde Staten en China – met name ten aanzien van kritieke technologieën. Het rapport schetst een urgent beeld: Europa dreigt achterop te raken en moet fundamentele keuzes maken om zijn concurrentievermogen te versterken.
This paper intends to explore how FNS fits within the context of these wider concerns of digital autonomy. It begins with a short exploration of the different policy pathways to achieve digital autonomy—not as a way to review government policy, but rather to provide context to the actions and activities within FNS.
pubyear
2025
creators
Kempen, J.P.A. van; Jorna, C.J.; Heide, M.J.L. de

R&D Top 50 in een breder perspectief

In dit paper beschrijven we (Technisch Weekblad, VNO-NCW en TNO) de resultaten van de nieuwe R&D top-50 van grootste private R&D performers in Nederland, en duiden we de uitgaven aan onderzoek door deze bedrijven voor de periode 2016 – 2024. We plaatsen deze vervolgens in de bredere context van investeringen in onderzoek in Nederland, en vergelijken die uitgaven met die van onze buurlanden België, Duitsland en Denemarken, en de grote geïndustrialiseerde landen Korea, Japan, de VS en China.
pubyear
2025
creators
Kempen, J.P.A. van; Jorna, C.J.; Heide, M.J.L. de

R&D Top 50 - Poster

Deze ranglijst is gebaseerd op cijfers die bedrijven vrijwillig hebben aangeleverd via een online vragenlijst. Alleen bedrijven die hun gegevens hebben gedeeld zijn in de lijst opgenomen. De ranglijst vormt daarom geen volledig overzicht van de grootsteR&D-investeerders in Nederland en weerspiegelt uitsluitend de informatie van de deelnemende bedrijven.
pubyear
2025
creators
Kempen, J.P.A.; Oosteren, C.G.M. van; Bree, M.W. van

Shift-share analyse: internationale ontwikkelingen in private R&D

published_in
45 p.
Deze studie is uitgevoerd binnen de programmatische samenwerking tussen TNO en de directie Innovatie en Kennis van het ministerie van Economische Zaken. De studie omvat een analyse hoe de sectorale samenstelling en sectorale groei bijdragen aan de private R&D-intensiteit in Nederland. Ondanks het streven naar de Europese 3%-R&D-doelstelling blijft Nederland steken op 2,23% van het bruto binnenlands product (bbp) in 2023.
pubyear
2025
creators
Maas, N.; Hoorn, A. van; Herk, R. van; Matthijsen, J.; Schipper-Rodenburg, C.A.

Reflectie op de provinciale energievisies en het pMIEK 2.0: Een lerende evaluatie