Reports

In deze studie zijn de risico’s rond kritieke grondstoffen (CRM’s) voor de realisatie van een klimaatneutraal Nederlands energiesysteem onderzocht. Er is een vergelijking gemaakt tussen twee scenario’s – ADAPT en TRANSFORM – uit de TNO-studie Towards a sustainable energy system for the Netherlands in 2050.

Nederland staat voor grote maatschappelijke en economische uitdagingen die structurele veranderingen en substantiële investeringen vereisen (Denkwerk, 2025; SER, 2025). Tegelijkertijd laten de recente ramingen van het Centraal Planbureau zien dat de middelangetermijngroei duidelijk onder het niveau ligt dat nodig is om de stijgende uitgaven te dragen zonder ingrijpende maatregelen (CPB, 2025a; CPB, 2025b; Denkwerk, 2025).

Ruim een jaar geleden verscheen het rapport van Mario Draghi, een omvangrijke analyse van de economische positie van Europa in een wereld die steeds sterker wordt gedomineerd door de Verenigde Staten en China – met name ten aanzien van kritieke technologieën. Het rapport schetst een urgent beeld: Europa dreigt achterop te raken en moet fundamentele keuzes maken om zijn concurrentievermogen te versterken.

This paper intends to explore how FNS fits within the context of these wider concerns of digital autonomy. It begins with a short exploration of the different policy pathways to achieve digital autonomy—not as a way to review government policy, but rather to provide context to the actions and activities within FNS.

In dit paper beschrijven we (Technisch Weekblad, VNO-NCW en TNO) de resultaten van de nieuwe R&D top-50 van grootste private R&D performers in Nederland, en duiden we de uitgaven aan onderzoek door deze bedrijven voor de periode 2016 – 2024. We plaatsen deze vervolgens in de bredere context van investeringen in onderzoek in Nederland, en vergelijken die uitgaven met die van onze buurlanden België, Duitsland en Denemarken, en de grote geïndustrialiseerde landen Korea, Japan, de VS en China.

Deze ranglijst is gebaseerd op cijfers die bedrijven vrijwillig hebben aangeleverd via een online vragenlijst. Alleen bedrijven die hun gegevens hebben gedeeld zijn in de lijst opgenomen. De ranglijst vormt daarom geen volledig overzicht van de grootsteR&D-investeerders in Nederland en weerspiegelt uitsluitend de informatie van de deelnemende bedrijven.

Europe has developed most of the next-generation technologies needed to defossilise its industries, but for some pathways technical and economic challenges remain. Success in invention must now be matched by success in large-scale replication. What is largely missing are effective mechanisms to accelerate deployment and mobilise financing for these technologies.

Deze studie is uitgevoerd binnen de programmatische samenwerking tussen TNO en de directie Innovatie en Kennis van het ministerie van Economische Zaken. De studie omvat een analyse hoe de sectorale samenstelling en sectorale groei bijdragen aan de private R&D-intensiteit in Nederland. Ondanks het streven naar de Europese 3%-R&D-doelstelling blijft Nederland steken op 2,23% van het bruto binnenlands product (bbp) in 2023.

Het kabinet Schoof heeft in het regeerprogramma1 de doelstelling opgenomen om in 2030 3% van het bruto binnenlands product (bbp) uit te geven aan R&D. In de eerste helft van 2025 werkte het kabinet aan een 3%-R&D-Actieplan2 waarmee zij uiteenzet hoe invulling kan worden gegeven aan deze ambitie. Om dit actieplan te ontwikkelen is bij het Ministerie van Economische Zaken (EZ) een Projectgroep 3%-R&D-Actieplan ingesteld en is aan (onder andere) TNO gevraagd input te leveren voor dit actieplan.