‘Orchestrating innovation’ helpt Defensie sneller te innoveren voor snelle en slimme krijgsmacht

3 maart 2026

Er zijn grote overeenkomsten tussen militair en commercieel denken. Weliswaar zijn begrippen als winst, waardepropositie en businessmodellen niet volledig toepasbaar op de krijgsmacht, maar daarover valt van het bedrijfsleven veel te leren. Innovatie staat bij Defensie hoog op de agenda om ons land te kunnen blijven verdedigen en onze voorsprong op het strijdtoneel te behouden. Samenwerking met bedrijven, van start-up tot multinational, heeft daarom prioriteit.

Soldiers walking in war-zone seeing holographic earth and information

Unieke combinatie

Dat zegt Hugo Leyte, hoofd van het bureau Orchestrating Defence Innovation (ODIN) van het ministerie van Defensie, bij de afsluiting van het vierdaagse Leerprogramma Orchestrating Innovation, georganiseerd door Erasmus Centre for Entrepeneurship (ECE) en TNO Vector. Deze opleiding biedt een unieke combinatie van TNO’s kennis en ervaring op het gebied van innovatie orkestreren en die van ECE van nieuwe modellen uit de bedrijfskunde en innovatief leiderschap. Deelnemers aan de cursus ontwikkelen onder begeleiding van experts capaciteiten voor innovaties in publiek-private samenwerking.

Hugo Leyte

“Defensie is een enorme organisatie met veel disciplines, wat het echt complex maakt, vooral als het over innovatie gaat. We moeten sneller innoveren, betere toegang hebben tot de nieuwste en beste oplossingen en die sneller toepassen binnen de krijgsmacht.”

Hugo Leyte, hoofd van het bureau Orchestrating Defence Innovation (ODIN) van het ministerie van Defensie

Sneller innoveren

“En dat is voor Defensie ook de crux”, zegt Hugo. “Je zag dat het bedrijfsleven tegenwoordig veel sneller innoveert dan wij zouden kunnen. We hebben daarom een PPS organisatie opgetuigd (Publiek-Private Samenwerking), die samenwerking met het bedrijfsleven beter gestalte moet geven. Defensie is een enorme organisatie met veel disciplines, wat het echt complex maakt, vooral als het over innovatie gaat. We moeten sneller innoveren, betere toegang hebben tot de nieuwste en beste oplossingen en die sneller toepassen binnen de krijgsmacht.”

Elkaar beter kunnen vinden

Het bureau ODIN van Defensie bouwt inmiddels aan een innovatienetwerk van zeven regioteams waarin Defensie, EZ, provincies, regionale ontwikkelingsmaatschappijen, kennisinstellingen en bedrijven – van grote industrieën tot innovatief mkb en startups - de handen ineenslaan. Want samenwerking is onontbeerlijk.

“Het werkt twee kanten op. Omdat Defensie sneller wil innoveren moeten we het bedrijfsleven beter kunnen vinden en zij ons. Bedrijven geven aan het vaak moeilijk te vinden ons te benaderen. Een startup heeft bijvoorbeeld een prachtige uitvinding voor een van onze krijgsmachtonderdelen, maar dringt niet makkelijk door tot de juiste plek of persoon binnen onze organisatie. Terwijl wij het ons niet kunnen veroorloven om die ene unieke uitvinding te missen.”

Eyeopeners

Het Leerprogramma Orchestrating Innovation van ECE en TNO Vector is in dit traject volgens Hugo nuttig om een verandering in denken bij Defensie te bewerkstelligen. “Nadat ik met een collega de vierdaagse cursus had doorlopen, concludeerden we dat we echt veel nieuwe inzichten hadden gekregen. Je hoort andere terminologieën, leert dingen anders te benaderen. Zeker voor militairen biedt de cursus tal van eyeopeners.”

Kennis in de praktijk brengen

Jip Dresia, Education Lead van ECE: “Als expertisecentrum van de Erasmus Universiteit zijn we vooral bezig met het naar de praktijk brengen van de kennis die we hebben op het gebied van ondernemerschap en het bouwen aan een innovatiecultuur. Maar ook van het opschalen van innovaties en die intern weten te organiseren. We horen vaak van cursisten dat ze het prettig vinden een bevestiging te krijgen dat ze op het goede pad zaten, maar in het programma meer handvatten krijgen aangereikt om hun werk te concretiseren.”

Sabine Kerssens

“Militairen zijn erg goed in organisatie, logistiek, het werken in teamverband. Hier maken zij kennis met een commerciële benadering. Voor de cursisten is dit de ‘best of both worlds’.”

Sabine Kerssens, Senior innovation orchestrator bij TNO Vector

Best of both worlds

Volgens Sabine Kerssens, senior innovation orchestrator bij TNO Vector, gaat het bij de leergang voor mensen van Defensie vooral om het samenbrengen van twee werelden. “Militairen zijn erg goed in organisatie, logistiek, het werken in teamverband. Hier maken zij kennis met een commerciële benadering. Voor de cursisten is dit de ‘best of both worlds’.”

Nieuwe inzichten en vaardigheden

Hugo beaamt dit. De wereld van het bedrijfsleven en die van de krijgsmacht verschillen bij nader inzien minder dan menigeen zou denken. “Wat voor een bedrijf de concurrent is, heet bij ons de vijand. De markt waarin een onderneming opereert, heet bij ons het slagveld. Zo kun je veel parallellen trekken en daaruit leren. Door de nieuwe inzichten en vaardigheden die je als militair op de cursus meekrijg, ben je ook beter in staat het gesprek te voeren met de commerciële wereld. En dat is precies wat we nodig hebben. Zeker nu ook het nieuwe kabinet fors inzet op samenwerking met bedrijven en kennisinstellingen.”

Versterking concurrentiepositie

Zo snijdt het mes aan twee kanten. Defensie innoveert sneller dankzij nauwere samenwerking met het bedrijfsleven, dat op zijn beurt beter toegang heeft tot militaire markten, potentieel nieuwe civiele markten en zo bijdraagt aan een veilig en sterk Nederland. De zeven regioteams zorgen door samenwerking in regionale ecosystemen bovendien voor versterking van het verdienvermogen en concurrentiepositie van de regio.

Jip: “Daarom is het volgen van een cursus als deze buitengewoon leerzaam. Hoe krijg je duurzame samenwerking op een hoger plan? Hoe overbrug je tegengestelde belangen tussen bijvoorbeeld publieke en private partijen? Hoe bepaal je samen welke innovaties er nodig zijn en wanneer?”

Unusual suspects

Hugo voorziet zo een sterk veranderde manier van samenwerken tussen Defensie en het bedrijfsleven. De traditionele defensie-industrie blijft zijn nut bewijzen, maar minstens zo spannend is het vinden van wat hij noemt ‘unusual suspects’. Startups, scaleups, innovatief mkb die met kennispartners als TNO meedraaien in regionale ecosystemen om innovaties sneller te ontwikkelen en concreet toe te passen bij de krijgsmacht.

Leerprogramma Orchestration Innovation start 9 april

Recente artikelen