Sterke positie Nederland in de internationale 6G-waardeketen mede dankzij ‘orchestrating innovation’

Tien leergangen

Erasmus Centre for Entrepreneurship en TNO Vector hebben de afgelopen vijf jaar tien van deze leerprogramma’s verzorgd, waarin ruim honderd professionals van meer dan zestig publieke en private partijen zijn getraind in het samenwerken in ecosystemen. Tot de deelnemers behoren universiteiten en hogescholen; rijk, provincies, gemeenten; multinationals en innovatief mkb; ondernemersverenigingen en grote infrastructurele partijen. Het percentage tevredenheid ligt boven de 90.

Complex ecosysteem

Paul Wijngaard vertelde over zijn ervaringen met orchestrating innovation in het FNS-consortium bij de afsluiting van de tiende leergang eind september in Rotterdam. “Het viel mooi samen. Na een lange carrière bij uiteenlopende bedrijven in telecom en ICT kwam ik bij TNO terecht. Mijn opdracht was het opzetten van een nationaal innovatie programma om de positie van ons land in de digitale infrastructuur te versterken en zo tevens een impuls te geven aan de Nederlandse economie en ons verdienvermogen. Dan heb je het over de bouw van een buitengewoon complex ecosysteem. De leergang van ECE en TNO Vector over dit onderwerp was daarom meer dan welkom en heeft me veel gebracht.”

In de voorhoede

TNO was de afgelopen decennia namens KPN vertegenwoordigd in internationale commissies, waar fabrikanten, netwerkbouwers, operators en overheden de basis leggen voor de standaardisatie van de volgende generatie mobiele netwerken. Na 1G, 2G, 3G, 4G en 5G is 6G nu de volgende stap. Voor Nederland is het van groot belang in deze ontwikkeling in de voorhoede mee te doen. Dat is niet alleen een stimulans voor onze economie, maar past ook het streven van Europa een sterke positie te hebben in het internationale krachtenveld met de VS en China.

Waardeketens

Paul: “Om die ambitie te verwezenlijken, moet je naar het totale ecosysteem kijken. In het consortium is daarom de hele waardeketen vertegenwoordigd. Je kunt het je niet veroorloven schakels te missen. Je moet bijvoorbeeld intelligente chips en antennes kunnen maken, maar je hebt ook fabrikanten nodig die deze onderdelen daarna in hun apparatuur verwerken, waarna netwerkbouwers deze apparatuur integreren in hun infrastructuur en operators op basis hiervan diensten gaan leveren aan hun eindgebruikers. Zo hebben we binnen FNS horizontale en verticale waardeketens opgezet die de technologische behoeften vertalen in toepassingsgebieden en andersom. In elk van de tien ketens zijn samenwerkingsverbanden opgezet tussen bedrijven en kennisinstellingen waarin ieders rol en verantwoordelijkheid is vastgelegd.”

Ideeën, inzichten, inspiratie

In de leergang Orchestrating innovation kreeg hij veel inzichten aangereikt hoe ecosystemen werken, wat daarvoor nodig is, hoe je prioriteiten vaststelt, gezamenlijke doelen moet formuleren, welke actoren je nodig hebt en hoe de interactie tussen die actoren werkt, welke financiering nodig is, hoe om te gaan met tegengestelde belangen.

“Te veel om op te noemen”, zegt Paul. “Je krijgt veel theorie en die ga je in kleine groepjes proberen te vertalen naar je eigen praktijk. Met twee of drie anderen in gesprek en je wisselt van gedachten hoe het bij ieder in diens omgeving zou werken. Je bevraagt elkaar en leert van elkaar. Ik zat zelf in een groepje met iemand uit de industrie, de zorg en productontwikkeling. Heel divers, zeer leerzaam. Je krijgt ideeën, inzichten, inspiratie.”

Breed samenwerkingsverband

En dan komt de praktijk, in de vorm van het opzetten van een breed samenwerkingsverband om het Future Network Services programma gestalte te geven. De basis van het bouwwerk neerzetten kostte een klein jaar. Tientallen interviews houden met vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, overheden, organisaties. Met een groep experts een position paper schrijven waarin je het belang uitlegt en de weg die moet worden gevolgd, een call to action. En dan op zoek naar financiering.

“Gelukkig waren de vele bedrijven die we hadden benaderd enthousiast over het plan om vanuit Nederland de nieuwe generatie mobiele communicatie te ontwikkelen. Met hun uitgesproken steun en die van de topsector ICT en het ministerie van EZ konden we uiteindelijk concreet beginnen. Voor de periode 2024 tot 2030 is er vanuit het Nationaal Groeifonds ruim 200 miljoen euro beschikbaar, terwijl private partijen 110 miljoen bijdragen. Binnen het programma worden daarnaast volgend jaar een aantal open calls gelanceerd ter waarde van 90 miljoen euro.”

Orchestrating innovation raakt ingeburgerd

Volgens Seljan Abbas, programmamanager bij het Erasmus Centre for Entrepreneurship, is de belangstelling voor de leergang sinds het eerste jaar steeds gegroeid. Meer dan de helft van de bedrijven en organisaties die eenmaal mensen naar de leergang heeft gestuurd, doet dat vervolgens vaker. Bijna alle deelnemers willen het aanbevelen bij collega’s.

“Toen we hier samen met TNO aan begonnen was ‘orchestrating innovation’ een term voor ingewijden. Nu zie je het steeds vaker terugkomen. De deelnemers gaan naar huis met een concreet beeld van hun eigen ecosysteem, ze weten wie ze nodig hebben, wat die partijen drijft en hoe je alles samenbrengt.”

Sabine Kerssens van TNO Vector vult aan: “We combineren hier de kennis van TNO op het gebied van innovatie met nieuwe concepten uit de bedrijfskunde van ECE. Het gaat dan niet alleen over ondernemerschap op zich, maar toegepast binnen ecosystemen met bedrijven, organisaties, overheden.”

Gebouwd op sterkte

Paul: “Ik kan niet precies aanwijzen wat ik uit de leergang heb toegepast bij het opzetten van het 6G-programma, maar de vier dagen hebben me zeker geholpen dit ecosysteem met zoveel verschillende partijen te bouwen en te orkestreren. Het is gebouwd op sterkte. We hebben hier geen cloud van Google of Microsoft en geen Apple of Samsung. Maar wel genoeg innovatieve bedrijven die op allerlei gebied in de digitale netwerkinfrastructuur voorop lopen.”