Welke rol speelt het innovatiebeleidsinstrumentarium in het doorbreken van de innovatieparadox van Nederland?

Het innovatiebeleidsinstrumentarium is de manier waarop beleidsmakers kunnen interveniëren in het innovatiesysteem om veranderingen te bewerkstelligen en verschillende vormen van markt-, systeem- en transformatiefalen te overkomen. In ons onderzoek hebben we de belangrijkste beleidsinstrumenten besproken en gekoppeld aan de drie vormen van falen. Deze instrumenten variëren van directe financiële steun, zoals subsidies en belastingvoordelen, tot indirecte steun, waaronder regelgeving en het stimuleren van publiek-private samenwerkingen. Daarnaast wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen aanbodgestuurde en vraaggestuurde beleidsinstrumenten.

Om de innovatieparadox te kunnen doorbreken, dienen innovatiebeleidsinstrumenten de onderliggende markt-, systeem- en transformatiefalen te adresseren. Om marktfalen te voorkomen en/of te corrigeren, kunnen bijvoorbeeld financiële instrumenten geschikte stimulansen bieden om investeringen in R&D&I aantrekkelijker te maken. In het kader van systeemfalen wordt de rol van de overheid gezien als het scheppen van kaders die samenwerking bevorderen, te investeren om onderzoek- en innovatie-ecosystemen en hun randvoorwaardelijke infrastructuur te verbeteren en technologische en economische verbreding mogelijk te maken via innovatieprogramma’s. In het kader van transformatiefalen wordt de rol van de overheid niet slechts als faciliterend of corrigerend gezien, maar als actief richtinggevend, verbindend en experimenterend en dat vraagt om bredere, coördinerende beleidsinstrumenten die richting geven en vraag stimuleren zodat onderzoeks- en innovatieactiviteiten afgestemd worden op maatschappelijke behoeften en prioriteiten.

Meer weten? Lees Factsheet F in het bijlagenrapport.